9 Nisan 2022 Cumartesi

NEVESER KÖKDEŞ VE SANATA İHANET DURUMU (ŞİİR)

 Genelde, sanatı hernekadar(her ne kadar)

'Denizden babam çıksa yerim' diyenler gibi

'Sanat için herşeyi yaparım' kafalı sözde sanatçılar da yapıyor olsalar da

Özelde ise hernekadar abuksubuk, saçmasapan, akıldışı, ahlakdışı sözleri

Çalgılar eşliğinde, ve dansözlük yapıp söylemek sanan sözde müzikçiler olsa da

Genelde, sanat yalnızca 'Sanat yapmak, sanat işi ile uğraşmak' değildir

Sanat 'Önce ahlak ve bilim' diyen Atatürk'e

'Sanatsız kalmış bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir'

Dedirtecek kadar, hem insan için, hem toplumlar için

Hem insanlık için önemli, ve zorunlu birşeydir

Ancak, Atatürk'ün de dediği gibi 'Ahlaka ve bilime aykırı olmamak koşulu' ile

Yoksa ağustosböcekleri(ağustos böcekleri) operacı

Bülbüller de şarkıcı sayılırdı

Özelde ise, müzik ancak ahlaka ve bilime aykırı değilse ruhun gıdası olur

Yoksa gül bahçesindeki güllerin değil bataklıktaki güllerin kokusu olur

Gerçek ki sanat için herşeyi yapabilen insan sanatçı değil diktatördür ancak

Çünkü ancak diktatörler çıkarları için toplum adına kötü herşeyi de yaparlar,

Yapıtlar kadar, yapıtları yapanların geçmişleri de ilgimi çeker

Durum ki yapıtları yapanların hayatları(geçmişleri) yapıtlarından daha dokunaklı olabilmekte

Konuları kişileri ile birlikte, tüm(bütün) ile düşünmek yararlıdır

Bu durum yapıtları yapanların hayatlarının da bir yapıta dönüştürülebileceğine yönlendirir

Örnek ki dünyanın en çok patent sahibi mucidi Tesla'nın bir otel odasında

Yoksulluk ve parasızlık içinde öldüğünü bilmek

Tesla'nin icatlarının dünyası kadar büyük, farklı ve hüzünlü bir dünyanın da

Kapılarını açar

Yoksa Tesla yalnızca laylaylom olarak bilinir

Bu nedenle ki insanların yalnızca yaptıkları ile değil geçmişleri ile de

İlgilenmesini öneririm ki Trt yani Türkiye radyo-televizyon kurumu

Özellikle şarkı yani Türk sanat müziği alanında büyük bir başarı, büyük bir yarar sağlamakta

Türküler genelde yörelere yani kitlelere ait olduklarından bilinmezlik içinde kalmaları

Pek olanaklı olmaz ancak Türk sanat müziği yapıtıları(yapıtları) özel çalışmalar olduklarından

Ve toplum da yalnızca yeni yapıtlara yöneldiğinden Trt'nin Türk sanat müziği alanında

Hem yapıtları, hem yapıtları yaratanların hayatlarını

Hem de yapıtları söyleyenlerin hayatlarını korum(koruma)

Ve sunum(sunma) altında bulundurması hem Türk sanat müziği yapıtlarının

Hem bu yapıtları üretenlerin hem de bu yapıtları söyleyenlerin unutulmamasını sağlamakta,

Nil Karaibrahimgil Neşet Ertaş'ı bilmediğini söylemesi

Hem de utanmadan 'Kimse kimseyi tanımak zorunda değil

Ama sayemde Neşet Ertaş tanındı.' demesi hem sanatın içine sokulduğu abuksubuk

Saçmasapan, insanlıkdışı, zavallı, utanç verici, yoz durumu

Hem de Trt'nin sanata ve sanatçıya katkısının önemini ve büyüklüğünü göstermekte

Ya hu, ey sözde müzikçi, Neşet Ertaş'ı belki sen dışında herkes tanır bu ülkede

Üstelik adam bin yıl önce yaşamış da değil

Ölüm tarihi Mö 2012 değil Ms 2012

Ve akılı-başında insan olmak toplumlarına ya da insanlığa katkı sağlamış ünlü kişileri

Tanımayı da içerir

Neşet Ertaş'ı bilmiyor ancak büyük olasılıkla Lady Gaga'yı tanır

Nabudkednazar'ı ya da Tutankamon'u ya da Mozart'ı bilen insanların

Kendi ünlüleri olan Neşet Ertaş'ı bilmemeleri durumu hayatın içinde

Olmalarına karşın hayatın içinde olmamak durumudur

Tıpkı denizdeki balıklar gibi,

Bu durum yalnızca gençlerde değil ortayaşlılarda(orta yaşlılar)da da

Böyle olmaya başlamakta

Örnek ki Trt Türk sanat müziği radyosunda hemen hemen her gün adı anılan

Neveser Kökdeş'i kaç kişi tanımakta

Durum ki Trt olmasa neredeise(nerede ise) yalnızca Trt sanatçısılarından başka

Bilen, tanıyan olmayacak durumu görünmekte,

Neveser Kökdeş'in 100 Türk sanat müziği bestesi var

Ancak bestelerinden yani yapıtlarından hayatı daha ilginç gelir bana,

Neveser Kökdeş 1904 yılı, İstanbul ya da Drama doğumlu

Üsküdar'ın şimdi adı ile Altunizade semtinde doğmuş

Annesi'nin adı Dilber, ve evkadını(ev kadını) imiş

Babası da sultan Abdülaziz'in baş mabeyincisi yani baş emir subayı Dramalı Hurşid paşa imiş

Neveser Kökdeş'in, bir baba ve üç anneden olan sekiz kardeşi varmış

Yani babası üç kez evlenmiş

Ve Türk sanat müziği besteleri yapmış dişi insan ki bestelerinin sözlerini de kendi yazmış

Ve 1923'te ilk Türkiye dünya güzeli seçilen Keriman Halis'in halası

'Neveser Kökdeş'e dişi diyorum çünkü adı erkek adı sanılabilir

'Neveser'in anlamı 'Yeni eser/yapıt' demek,

Gelelim, Neveser Kökdeş'in yetenekli ve başarılı ancak acı dolu hayatına:

İstanbul'daki Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde okumuş

Ki düşünün o yıllardaki zengin aile durumunu

16 yaşında iken, topçu subayı Mehmet Ali Üsküdarlı ile evlendirilmiş

Evliliklerinin ikinci yılında, adı 'Adnan' koyulacak olan çocuğuna hamile de iken

Eşi Kurtuluş savaşı'nda şehid olmuş

'Şehid düşmüş' değil 'Şehid olmuş' diyorum çünkü şehid 'düşülmez, olunur'

Oruç da 'tutulmaz', 'olunur'

Eşinin ölümü üzerine üzüntüden hemiatrofi hastalığına yakalanmış

Ve tedavi(sağaltım) görmüş

Neveser Kökdeş ilk müzik eğitimini babasından, ve operet bestecisi ağabeyisinden almış

Besteciliğe 12 yaşında başlamış

Gitar, piyano, ve tambur çalıyormuş

Yapıtları ise yapıtlarını ağabeyinden sakladığı için, ağabeyinin ölümünden sonra

Radyoda yayınlanmaya başlamış

Güfte ve bestelerinden bir örnek: 'Gülüyorsun güzelim gül güle gülmek yaraşır

Bakamam gözlerine bakmaya gözler kamaşır

Gönül hicranü elemle gece gündüz savaşır

Bakamam gözlerine bakmaya gözler kamaşır'

Bir örnek de: 'Sevdikçe seni ömrüm artar ey yar

Aşkındır bana güzelim yadigar

Başbaşa kalsak seninle bir an

Döksem sana içimi kalbim ferahlar

Hayal olmasa ah bu mesut günler

Solmasa kalpteki güzel çiçekler

Başbaşa kalsak seninle bir an

Döksem sana içimi kalbim ferahlar'

'Neşeli şarkılara ihtiyaç var

Biliyorsunuz ki, benim bestelediğim şarkılar vals(semai), usulüne göre yapılmıştır

Buna yenilik diyorlar

Niçin musikimizde inkılabı hazmetmiyoruz?' sözüne bakılırsa

Müzik anlayışı anlaşılabilir ,

Bazı kaynaklar diyor ki 'Neveser Kökdeş, ölümünden sonra tüm yapıtlarının yakılmasını

Vasiyet ettiği için 500 ya da 1000 kadar yapıtından geriye ancak 100 tanesi kaldı'

Torunu, Zuhal Öcal ise demiş ki 'Babaannemin böyle bir vasiyeti yoktu

200 yapıtının notası da bende' demiş,

Neveser Kökdeş 1962 yılında, Kadıköy'de yürek(kalp/kalb) durması sonuçu(sonucu) ölmüş

Ölümü konusunda torunu Zuhal Öcal demiş ki 'Pratikten bir eser çalmaya başlayınca

Babaannem(Yani, Neveser Kökdeş) sinirlenerek piyanonun kapağını ellerimin üzerine kapattı

Ve bunun ardından ağlayarak evden ayrıldım

Birkaç saat sonra babaannemin vefat ettiği öğrendim'

Torunu Zuhal Öcal yine demiş ki 'Çok sert bir hocaydı, beni çok zorlardı,

Neveser Kökdeş 'Bestekarlık bana sıhhatimi(sağlığımı), saadetimi(mutluluğumu)

Herşeyimi kaybettirdi(yitirtti)

Bütün bu zahmetimin ve ızdırablarımın mükafatı nedir biliyor musunuz

Bestelerimi tahrif etmek suretiyle harcamak

Halimi görüyorsunuz, halbuki Türk müziğini hudutlarımızın dışına çıkarmış bir sanatkarım

Eserlerim halen Londra ve Paris operalarında çalınıyor.',

Piyano kapağını torununun elleri üzerine kapatan ki piyano kapağı hafif birşey değildir

Ve olasılık ki piyano kapağını sertçe kapatmış olabilir ki torunu ağlayıp evden çıkmış olabilir

Ve 'Babaannem çok sert bir hocaydı' diyen bir torun

Ve değerinin iyi bilinmediğini düşünen bir kadın,

İnsan önce 'Acaba yapıtlarını kocası için mi yaptı da yakılmalarını, özel kalmalarını istedi?'

Diye düşünüyor önce ancak hem zaten yapıtları radyoda çalınmış

Hem de 'Değer bilinmemek' içerikli tepkisi ve

Torununun sözleri

Ve saray kökenli olması ışığında ki kocası öldüğünde sava göre

Saray kendisine 10 altınlık maaş bağlamış

Neveser Kökdeş'in, 'Eserlerimi yakın' vasiyetinin olmadığı savı çok kuşkulu görünmektedir

Ki eğer bu vasiyet doğru ise bu tutum sanata da, sanatçılığa da, insanlığa da aykırıdır

Ve bunun nedeni olarak da, sözlerinden çıkmaktadır ki 'Kendisine, beklediği, istediği değerin

Verilmemiş olması' durumu olabilir

Yani 'Eserlerim tahrif ediliyor yani yanlış söyleniyor' diyen bir kadın

'Tahrif öyle olmaz, böyle olur' deyip yapıtlarını neden yaktırmasın

Bir başka önemli konuda, oğulu(oğlu) konusunda bir bilgi olmaması internette

Acaba oğulu ne oldu,

Neveser Kökdeş'in besteleri sırası ile şunlar:

1. Gülüyorsun güzelim gül, güle gülmek yaraşır

2. Aşkıma bar olma gönül sevmiyorsa seni

3. Bana neler vaad etmiştin, hayal imiş meğer

4. Benim vefakar yarim gül sen

5. Bir teselli ararım nerede bu acaba (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

6. Dokununca ellerin ateşten ellerime

7. Gönül bağımda gezerken hep seni ararım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

8. Hasretini çektirme güzel kumrum

9. Hayalini süslerdi senin güzel gözlerin

10. Hüsranla gönül hep inler (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

11. İncitme beni cananım mahzun olurum (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

12. Neden bilmem bu iptila (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

13. Neden yaktın, ne istedin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

14. Özledim seni, pek özledim (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

15. Sensiz göremem alemi, sen gözbebeğimsin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

16. Sevdikçe seni ömrüm artar ey yar (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

17. Söyler gönül ah neler (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

18. Tatlı bir meltem gibi estin gönlüme canan

19. Yıllardır bekliyorum, bir gün dönersin diye

20. Artık mümkün müdür sana inanmak (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

21. Aşkım güzel, cananım güzel (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

22. Bilmiyorum kız seni, söyle kimsin sen bana

23. Bir derin uykudadır şimdi gönlüm (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

24. Gel yüzünü göster, ruhum seni ister

25. Gördügüm gün tatlı bakışlarını

26. Gözlerinde aşkı buldum (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

27. Güzel mevsimdir sonbahar (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

28. Hayal ufkunda uçan bin bir renkler (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

29. Kimse bilmez kalb-i mahzunum benim

30. Neyle teskin edeyim ateş-i hüsrânımı

31. Sevdim seni, aşkı anladım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

32. Sevmek seni bir suç ise affet günahımı ey sevgili (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

33. Solma bahar, hazan istemem

34. Söyle bana efsaneler, hülyalara dalayım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

35. Neden ey bülbül-i şeyda bu nale

36. Bahar pembe, beyaz olur (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

37. Geldi canan hoş eyledi

38. Nasıl incittin, ağlattın ruhumu (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

39. Nerdesin, özledim ses ver, nerdesin

40. Sevda seline kapıldı gönül (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

41. Aşkı fısıldar sesin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

42. Bade sunsam dideden (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

43. Gül bahçelerinde kızlar

44. Özleyişler, serzenişler, söyleyişler özden midir (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

45. Söyleyemem yar yanında (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

46. Bir emele bin ah çeksem (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

47. Bir ney sesiyle dildar oldu (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

48. Ey servi naz gülsene gel handenle, handan olayım ben

49. Gönlümün baharı bir gün açacak mı aceb (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

50. Hülyalarımın çiçeği soldu melal içinde (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

51. Kuş olup uçsam sevgilimin diyarına (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

52. Neden sevdim, bilmem neden (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

53. Sanma seni unutur

54. Sen gidersen benim halim nice olur

55. Teselligahım oldu en ücra meyhaneler

56. Bakışının esrarı nedir ah bilsem

57. Gül olsam, ya sümbül olsam beni koklar mısın (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

58. Unutmam seninle geçen anları

59. Yoktur gönlüme senden başka canan (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

60. Akasyalar altında

61. Gel de güzelim beni sevindir

62. Gülşeninde seyrettim ben gül renkli çehreni

63. Pek özledim o demleri, seninle bu yerleri (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

64. Seni gördügüm gün beğendim, sevdim (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

65. Sonsuz acı duydum bu gece (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

66. Yalvaran gönülle bakıp güzel gözlerine

67. Artik duy sesimi, ruhumu yakma (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

68. Lemi gülzar ederdim kadir olsaydım eğer (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

69. Gönlümün pembe çiçeği (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

70. Gül dalında öten bülbülün olsam (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

71. Ruhumda neşe, hayale daldım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

72. Bir gün bana dönsen o uzak yolculuğundan

73. Beni güldürmedi bir an bu hayatın elemi

74. Gözümün bebeği canımdan pek çok sevdim seni

75. Neylesem kar etmiyor

76. Ödemiş dağlarında, gözlerim bağlarında

77. Seni görmek ister gönlüm

78. Emelime ben eriştim (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

79. Ey gül-i rana seni bir gül diye sevdim

80. Mest içinde seyre daldım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

81. Seni ah anmadan, aşkınla yanmadan (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

82. Sırdır senin aşkın, bana bir sırrı ezeldir (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

83. Sensiz geçen günlerim (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

84. Söyleyemem sırrımı sana açamam (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

85. Yüreğin kırık mıdır, düşünürsün pek derin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

86. Bin ızdırap içinde yanıp kavrulur iken

87. Bugün biz hep neşeliyiz (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

88. Bülbül sus, istemem dinlemek

89. Canandan uzak kaldı gönül (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

90. Gönülden gönüle akan aşk gibi (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

91. Kim derdi ki aşkımız bir hazin rüya olur

92. Ne kadar hoştu geçen günler

93. Akar pınar suyun ben olayım efem

94. Zeybek (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

95. Gönlümle hüzünlenirken neşelendim birden

96. Yıllar geçti seni hiç unutmadım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

97. Çağlayan billur sesinde bülbülün ahengi var

98. İçimdeki büyük aşkım inan ki kemale erdi

99. Okşuyorken rüzgârlar senin ipek saçını

100. Benimsin canan gücendin mi bana

101. Hazan oldu, soldu bütün gülizar (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

102. Harab ettin de beni döndürdün viraneye

103. Mehtaplı geceler sahilde gezerdik (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

104. Bir hatıran kalsın kalpte, anayım ah anayım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

105. Sensin benim ruhumda yaşayan tek sevgili

106. Tatlı rüzgârındır esen, seni ne kadar sevdim bilsen (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

107. Bahriye Marşı

108. Nihavend Methal

109. Gözlerimden hayalin acep neden gitmiyor

110. Benden uzak kalma sevgilim sen (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

111. Ordu'nun ceylanları, pembe mor leylakları (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

112. Bana bu acıyı neden bıraktın

113. Ahu-zar eylerken hande mi olur (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

114. Doğdum ömrüme bu mesud gece, cananla kaldık baş başa (Söz ve beste:

Neveser Kökdeş)

115. Sundun bana bir bade, ateştir yanarım

116. Nedir bu iftirak, neden bu ızdırap (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

117. Sen gidersen benim halim nice olur (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

118. Ah, aşkı sevenler bilir, ızdırabı çeken bilir (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

119. Ah günler aylar geçer, neden gelmez üzersin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

120. Rast Methal

121. Neden ey bülbülü seyda bu nale

122. Canımın cananısın, goncamsın, fidanımsın (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

123. Artık git sevgilim, akşam oldu (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

124. Seher vakti öten bülbülün hüzünlü sesi var (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

125. Birgün seninle baş başa kalsam dinlesem sesini (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

126. Edalı yosma güzel kız

127. Neden sevdim ah neden (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

128. Taktığın sevda çiçeği solmuyor

129. Söyle sevgini anlat bana (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

130. Aşk bir masaldır ah gönül (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

131. İzmir'in güzel kızı, üzüm gibidir gözü

132. Söyleme bana hiçbir şey (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

133. Sevgine doymadan bir kerecik

134. Hüzün

135. Onun sesi

136. Işıklı geceler bilsen neler söyler

137. Bir ilkbahar gecesinde yine dünden daha yalnız

138. Aşkı söylüyor tatlı sesin (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

139. Ne olur biraz sevsem, sevişmek nedir bilsem

140. Uçtum aşkın diyarına

141. Bilemiyorum acaba beni sevdi mi (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

142. Gönlümde hüzün hayale daldım (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

143. Bahar Valsi (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

144. Bir derin uykudadır şimdi gönlüm (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

145. Neden bu tatlı hayale daldım ben niye bilmem (Söz ve beste: Neveser Kökdeş)

146. Kalbimin sesi,

İlginç, özel, ve derin bir kadınmış

16 yaşında evlen, kocan 2 yıl sonra ölsün, ve bir bebekle ortadakal(ortada kal)

İnsan üzülmeden edemiyor

Ancak daha da üzücü olan, eğer yapıtlarını halka, topluma, insanlığa bırakmak yerine

Kibir ile ya da bencillik ile gerçekten yaktırmış ise oluşacak durumdur

Hem sanat, hem müzik, hem Türkiye, hem insanlık adına

Gerçek ki bilimden teknolojiye, dini inançtan felsefeye, ekonomiden sanata

Demokrasiden, özgürlüğe kadar insanlık tarihi

Kendilerine nankörlük, zulüm yapılan nice insanlar gördü ki

Yapıtlarını yine de insanlığa armağan etmişlerdir,

Sanata düşmanlık önemli birşeydir

Şiirleri, güfteleri, besteleri, müziği, sanatı, kağıtları, kitapları yakmak, yaktırmak

Önemli birşeydir

Düşünün ki bunları Kenan Evren yaktırmış, ne düşünülürdü

Bu nedenle ki Neveser Kökdeş konusundaki bu savın araştırılması, incelenmesi zorunludur

Çünkü sanat da, sanatçı da toplumun ve insanlığın öğretmenlerindendir

Öğretmenler doğru insanlar olacaklar ki toplumlar da doğru toplumlar olsunlar

Toplumlar neyi ve kimi dinlediklerini, ve sevdiklerini bilmeliler.


Necdet Gürçiftçi

Hiçbir dini inançtan ve hiçbir siyasi partiden yana olmayan dinli ve bilge

İnternette yayınlandığı zaman: 9.4.22/18.27

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.